Nakon što je na sjednici Vijeća za implementaciju mira (PIC) u Sarajevu propao pokušaj imenovanja novog visokog predstavnika u Bosni i Hercegovini, Sjedinjene Američke Države uputile su neuobičajeno oštru i direktnu poruku saveznicima. Uz otvorene kritike na račun evropskih partnera, iz Washingtona stižu dramatične najave o mogućem preispitivanju američke uloge u međunarodnoj misiji u našoj zemlji.
Dvodnevna sjednica Upravnog odbora PIC-a završena je bezuspješno. Višesatni pregovori i formiranje dva potpuno suprotstavljena bloka rezultirali su odlaganjem konačne odluke o nasljedniku Christiana Schmidta do kraja juna.
Ambasada SAD-a: „Razočarani smo evropskim neuspjehom“
Američka ambasada u BiH nije skrivala duboko nezadovoljstvo ovakvim ishodom. U zvaničnom saopštenju ističu da se u javnosti s pravom očekivalo da će PIC izabrati novog visokog predstavnika kako bi se osigurala stabilnost, ali da je proces u potpunosti blokiran zbog unutrašnjih evropskih podjela.
„Delegacija SAD-a nastojala je postići konsenzus oko zajednički prihvaćene vizije i visoko kvalificiranog italijanskog kandidata, iskusnog diplomate ambasadora Antonija Zanardija Landija. Sjedinjene Američke Države primaju k znanju evropski neuspjeh da se postigne konsenzus oko evropskog kandidata i razočarane su što su te podjele spriječile PIC da ispuni svoj zadatak“, navodi se u zvaničnoj poruci Ambasade SAD-a.
Koliko je američka administracija bila posvećena italijanskom kandidatu govori i podatak da ga je američki državni sekretar Marco Rubio nedavno pred Kongresom javno podržao, opisavši ga kao diplomatu koji bi kvalitetno obezbijedio stabilnost na toj poziciji.
Najava povlačenja? SAD preispituju učešće u međunarodnoj misiji
Najvažniji i ujedno najozbiljniji dio američke poruke odnosi se na direktno upozorenje o potencijalnoj promjeni politike Washingtona prema trenutnom formatu međunarodnog prisustva u BiH.
„Evropska neodlučnost i odustajanje PIC-a od vlastite dužnosti prema BiH prisiljavaju Sjedinjene Američke Države da preispitaju svoju ulogu u trenutnom međunarodnom prisustvu u Bosni i Hercegovini“, stoji u oštrom zaključku saopštenja.
Pozadina kraha: Dva suprotstavljena bloka velikih sila
Zasjedanje PIC-a doživjelo je krah jer su Francuska i Njemačka, uz podršku Velike Britanije, srušile američki prijedlog da na čelo OHR-a dođe italijanski diplomata Antonio Zanardi Landi. Zemlje članice EU imale su drugačiji plan i namjeravale su na poziciju visokog predstavnika instalirati Francuza Renea Troccaza.
Zbog činjenice da su se formirala dva snažna, duboko ukopana bloka te da ni intenzivni razgovori prije samog zasjedanja nisu donijeli rezultat, na poziciji visokog predstavnika do daljnjeg ostaje Christian Schmidt.
Njemački diplomata je ostavku podnio još prije nekoliko sedmica pod pritiskom SAD-a, a ovosedmično zasjedanje trebalo je donijeti zvaničnu smjenu. Kako je odluka prolongirana za kraj mjeseca, ostaje da se vidi da li će dramatično upozorenje iz Washingtona ubrzati kompromis ili uvesti međunarodnu zajednicu u BiH u još dublju institucionalnu krizu.
