Primjena novog evropskog Entry/Exit sistema (EES) u potpunosti je transformisala prelaske granice između Bosne i Hercegovine i Hrvatske. Sistem, koji je zamijenio tradicionalno udaranje pečata u pasoše digitalnom evidencijom i biometrijom, već je evidentirao više od 160 miliona ulazaka i izlazaka državljana trećih zemalja na vanjskim granicama Evropske unije, piše Večernji list BiH.
EES nije samo ubrzao administraciju u pojedinim segmentima, već je postao ključni bezbjednosni filter Schengen zone — od početka primjene odbijeno je više od 50.000 ulazaka na nivou EU, dok je biometrijskim upoređivanjem identifikovano preko 1.500 osoba povezanih s terorizmom, krijumčarenjem ljudi i teškim kriminalom.
Hrvatska prednjači u primjeni: Odbijeno skoro 7.800 putnika
Hrvatska, kao najvažniji kopneni ulaz u Schengen za građane BiH, sistem je u punom obimu uvela na svih 77 međunarodnih graničnih prelaženja.
- 2,3 miliona novih dosjea: Toliko je pojedinačnih EES profila do sada kreirano u hrvatskom sistemu.
- 9,3 miliona provjera: Ukupan broj biometrijskih i dokumentarnih verifikacija sprovedenih na ulazima u Hrvatsku.
- 7.771 odbijen ulazak: Hrvatska policija je zaustavila oko 15 odsto svih odbijenih putnika na nivou cijele Evropske unije, što pokazuje nivo rigoroznosti na ovoj granici.
Šta digitalna kontrola znači za vozače i putnike iz BiH?
Za građane BiH ključna promjena odnosi se na uzimanje biometrijskih podataka (fotografisanje lica i otisci prstiju) prilikom prvog ulaska, što stvara najveća zadržavanja i višesatne gužve na najprometnijim prelazima.
- Strogo pravilo 90/180: Digitalni sistem automatski izračunava dane boravka. Svako prekoračenje dopuštenih 90 dana unutar 180 dana odmah se alarmira, bez mogućnosti “gledanja kroz prste” ili previda službenika.
- Nemogućnost lažnog identiteta: Biometrijski dosje onemogućava korištenje tuđih ili falsifikovanih dokumenata.
- Ograničenja na manjim prelazima: Granična policija BiH upozorila je da privremeni međunarodni prelazi (poput Vinice, Subašića i Vira) nemaju tehničku opremu za EES. Putnici bez regulisanog boravka u EU na njima ne mogu preći granicu, već se preusmjeravaju na opremljene prelaže.
Test za ljetnu sezonu i nova tehnička rješenja
Kako bi se smanjila čekanja pred ljetne gužve, hrvatska policija testira uvođenje mobilnih EES uređaja. Cilj je da se registracija i biometrijska obrada putnika u autobusima i automobilima vrši dok čekaju u koloni, prije samog dolaska do kontrolnih kućica.
Iako Evropska komisija bilježi visoke ocjene bezbjednosti novog sistema, poruka za putnike iz BiH ostaje jasna: prelazak u Hrvatsku više nikada neće biti brz i jednostavan kao nekada, a svaki ulazak trajno ostaje zapisan u centralnom evropskom registru.
