Uvođenje ETIAS-a i sistema EES predstavlja ključnu reformu kontrole vanjskih granica Evropske unije, čiji je cilj unapređenje sigurnosti i digitalizacija graničnih provjera za sve putnike iz trećih zemalja koji koriste bezvizni režim.
Suština i osnovna pravila ETIAS sistema
ETIAS (Evropski sistem putnih informacija i odobrenja putovanja) osmišljen je kao prethodna sigurnosna provjera putnika, po uzoru na američki ESTA sistem.
- Priroda odobrenja: ETIAS nije viza i ne ukida bezvizni režim za građane Bosne i Hercegovine. Radi se o elektronskoj dozvoli za putovanje.
- Trajanje i važenje: Kada se jednom izda, odobrenje važi do 3 godine ili do isteka pasoša s kojim je aplicirano (u zavisnosti od toga šta nastupi prije). Važi za neograničen broj kratkotrajnih ulazaka (do 90 dana u bilo kojem periodu od 180 dana).
- Cijena i taksa: Taksa iznosi 20 eura po zahtjevu. Plaćanja su oslobođena djeca mlađa od 18 godina i osobe starije od 70 godina (iako i dalje moraju proći proceduru i posjedovati odobrenje).
- Način podnošenja: Zahtjev se podnosi isključivo online putem zvanične web stranice ili mobilne aplikacije EU-a, uz unos ličnih podataka, detalja pasoša i odgovora na sigurnosna pitanja.
Ključna razlika između ETIAS-a i EES-a
Iako se često spominju zajedno, radije se radi o dva odvojena i komplementarna sistema:
- ETIAS (prije puta): Popunjava se online od kuće prije polaska na putovanje radi sigurnosne procjene.
- EES (na samoj granici): Predstavlja Entry/Exit System koji se primjenjuje na graničnim prelazima u vidu biometrijske registracije (otisci prstiju i fotografisanje lica).
Ovo objašnjenje obuhvata sve najvažnije administrativne i praktične detalje koji se odnose na nadolazeća pravila putovanja u 30 evropskih zemalja.
